Tài năng Mẹ và con gái.

Lúc ấy cái khát khao được yêu, được sống một cuộc sống khác cứ cháy bùng trong con. Con gái xin mẹ đi từ chiều để phối hợp thanh niên mấy xóm lo bán vé. Thế là một dải cát trắng hiện ra, biển xanh biêng biếc đến khôn cùng, vô tận. Cố giấu nhịp tim đang đập mạnh, cố giấu chút ngượng, sợ hãi nhưng dường như trái tim nhạy cảm của người mẹ đã nhận ra. Con gái mếch lòng, nói dỗi: - Con đi học thì mẹ nuôi thế nào được.

Có những điều ta cần phải biết đến tận cùng nhưng cũng có điều ta quên nó thì sẽ tốt hơn. Anh bảo: - Em có muốn nghe những câu chuyện của anh không? Câu chuyện về vùng quê anh, về những chân trời xa tít tắp. Mẹ đem lòng yêu cha con từ cái ánh nhìn sâu hun hút đầy ma lực.

Đấy là bức thư trước nhất mẹ viết dành riêng cho con gái. Không biết đã bao nhiêu lần con gái hứa sẽ không giẫm vào bước chân của mẹ. Hôm đầu đến, lạ nước lạ cái nên cả đoàn nhờ chi đoàn thanh niên tìm giúp chỗ dựng rạp. Từ sự xốc nổi và cái thú ngông cuồng của tuổi trẻ. Mẹ chỉ mong con gái đừng bao giờ bước theo dấu chân lỗi lầm của mẹ.

Ngày nắng thì đông người vào ra, những ngày mưa hai mẹ con lầm lũi một già một trẻ. Còn kẻ lạc lối như mẹ thì chỉ mang cái đau xót một đời. Đôi lúc muốn hận thù một ai đó nhưng không làm được. Trả lời mà nghe cay xè mũi, chỉ muốn chạy ra bờ sông, úp mặt vào gió sông để khóc. Có phải vì con khờ dại… Tối ấy khi trở về, mẹ vẫn ngồi cửa đợi con.

Không đỗ đại học thì học cao đẳng hoặc trung cấp. Mẹ cứ nói con thế… Mẹ cười dàn hòa, nhưng bụng vẫn lo cho con gái. Chưa khi nào con gái lại thương mẹ nhiều đến thế. Nhưng con đã biết học cách ưng ý từ mẹ.

Có tiếng ai đó gọi với từ trên bến xuống: - Cho tôi qua đò với. Lúc con gái đặt lưng xuống giường, mẹ nhắc khéo: - dường như con gái có chuyện gì vui thì phải.

Mẹ quay mặt vào tường thở dài, rồi đêm chìm vào tĩnh lặng. Mười tám năm qua mẹ bỏ nhà trong xóm ra bến sông này trở dạ sinh con. Mẹ đứng trong buồng nhìn ra. Thi thoảng con vạc đi ăn đêm lại cất tiếng kêu thảng thốt. Phải chăng con gái đã yêu anh từ lúc ấy… Mẹ vẫn ngồi tựa cửa chờ con. Đêm ấy sau khi đã hoàn thành mọi công tác chuẩn bị, con vẫn còn rốn ở lại.

Mẹ chờ cửa đấy. Mà con cũng đâu có bông lông, mẹ thấy không, một mình con mà quản được cả hai sạp hàng. Nhưng khi thức dậy, con gái đã thấy trên bàn có một lọ hoả hồng đỏ và một bức thư.

Mẹ nghe thì cũng thấu nhưng vẫn dặn: - Xong buổi trình diễn phải về nhà ngay. Con gái ơi! Mẹ là đứa con hư vô biết nghe lời người lớn.

Anh vừa trổ tài nấu nướng vừa bày trò trêu cho mọi người vui. “Con gái yêu của mẹ! Sinh nhật thứ mười tám của con mẹ mang đến cho con một món quà đau xót. Con gái thấy dáng mẹ ngồi như núi vọng phu mà thương. Chắc hẳn con lại đáp: “Ông ngoại và cha con đi vắng”. Giọt máu của người đàn ông ấy đang lớn dần trong con, rồi con sẽ được làm mẹ, để đến khi đứa con nhỏ biết hỏi “Sao nhà mình chỉ có ba người?”.

Sau những cuộc hò hẹn chóng vánh trên chiếc đò lợp lá, con đã ra đời trong bao nỗi ác nghiệp của đời vì không có bóng vía người cha. Chắc hẳn mẹ vẫn ngồi cửa đợi. Đò vắng người sang, sông Hồng chảy lặng thầm một dải… Bạn bè hỏi: - Sao nhà chỉ có hai mẹ con? Con gái cười: - Ba tao đi vắng.

Hàng ngày cha có nhiệm vụ sang bên này sông, chạy vào mấy quả đồi để đào hầm thông báo, giao thông. Thảng hoặc gió thổi mùi phù sa nồng nồng, âm ấm.

Thiên nhiên con thấy mình có lỗi khôn xiết. Cái tuổi nông nổi và bồng bột của mẹ ngày xưa…”. Sinh nhật con, mẹ đi đưa đò từ mờ sáng. Lần nào chở đò xong, trở về nhà mẹ nhìn cảnh mấy đứa cứ lúng liếng, hát hò là mẹ lại thở dài: - Sao mấy đứa không lo mà làm ăn, hoặc rỗi rãi thì cũng lên thư viện của thị xã mà đọc sách báo.

Vẫn một dáng ngồi quay mặt vào sông, nước mắt mẹ chảy dài.

Con gái đi mãi vẫn không thấy một thế giới mà con gái vẫn từng mơ tưởng. Nghe thấy cả những bồi hồi khó tả… Sau đêm diễn trước tiên. Con gái mười tám rồi.

Lần sau con gái không bao giờ dám ngỏ lời như thế nữa. Con gái cứ như bị hút hồn bởi nụ cười, ánh mắt và cả cái tính hài hước ấy, cho đến khi hai ánh mắt gặp nhau thì con gái hình như đã quên cả lời mẹ dặn. Đêm ấy, con gái bỏ đoàn lặn lội ngược về với bến đò và người đích mẫu hao gầy trong đợi mong. Con gái đóng sạp vải rồi hấp tấp lên nhà văn hóa. Mỗi người giữ một sự câm lặng cho mình.

Tiếng gọi đò đã cất lên mấy lần mà mẹ vẫn yên ắng, như thể mẹ vẫn đang chờ đợi một người nào đó… Truyện ngắn của Tạ Đức An.

Cho đến năm con gái mười tám tuổi. Như những con cá bạc quẫy động một vùng sông rồi lại bơi đi. Con gái không biết nên thương hay giận mẹ. Mỗi ngày mẹ vẫn chở cả đôi chục chuyến đò, lần nào trở về bờ, mắt mẹ cũng ầng ậc nước. Đã có lần ngập ngừng con gái bảo: - Hay mẹ cải giá đi.

Con cứ ở nhà mà lông bông thế này mẹ lo lắm. Con gái gập vội bức thơ lại, một cảm giác hoang mang, lo sợ rất lạ đang xâm chiếm lấy con. “Cha con là lính thông báo đóng quân ở bên kia sông Hồng.

Phải thoát khỏi bến sông với những chuyến đò và sạp hàng không tìm thấy nổi một niềm vui nhỏ bé. Đêm ấy con gái không về. Con trải lòng mình vào thế giới mà con gái chưa bao giờ đến, nó như một khu vườn cổ tích nhiều hoa lá, nó tắm đẫm trong con cái mong ước được bước đến những thế giới lạ xa mà vô cùng đẹp đẽ.

Đoàn của những người nghệ sĩ nghiệp dư không dừng lại ở bất cứ nơi đâu quá năm ngày. Đoàn nghệ sĩ và thanh niên thị xã giao lưu rất nhanh rồi bắt tay vào công việc.

Đêm diễn thứ hai, đoàn sắp đồ để đi. Nên tối thứ bảy nào, con gái đi giao lưu văn nghệ là mẹ ở nhà cũng hết đứng ngóng lại ngồi trông. Đây có phải chính là sự thật mà con gái muốn biết từ lâu, sự thật về sự ra đời của con trên bến sông này. Chừng như mẹ chờ ai… Anh theo đoàn nghệ sĩ nghiệp dư đến thị xã trình diễn. Muốn quên một ai đó cũng không làm được. Khi con mang dòng máu của anh, cũng là lúc con nhận được một sự thực rằng người đàn ông này đã có gia đình.

Mẹ ngồi tĩnh lặng quay mặt vào sông, gió thổi bên tai ù ù, mưa giăng, cuộn đỏ dòng phù sa như một dải lụa màu uốn qua thị xã. - Con gái học xong Trung cấp Dược, mở một quán bán thuốc ngay bên bờ sông Hồng, sau này lại lấy mỗi chợ bên sông để mở thêm cửa hàng bán vải. Từ đấy, hai mẹ con càng ít nói với nhau hơn. Hài lòng để sống tốt hơn. Tối thứ bảy, Nhà Văn hóa thanh niên của thị xã có tổ chức các chương trình văn nghệ cho thanh thiếu niên sum vầy các xóm giao lưu.

Người đàn bà nếu tìm thấy một bến đỗ bình yên thì sống cũng bõ một kiếp người. Con không còn đủ kiêu dũng để rong ruổi theo anh những cuộc hành trình bất tận. * * * Mẹ vẫn mài miệt với những chuyến đò, sạp vải của con gái vẫn hẩm vào những ngày mưa. Xin lỗi con, nếu con muốn biết về một người thứ ba thiếu vắng trong gia đình mình lâu nay thì hãy đọc tiếp những gì mẹ viết”.

Anh đảm nhận hậu cần cho đoàn chiêu đãi thanh niên dựng rạp một bữa cháo gà. Nhưng rốt cuộc lại có một đứa trẻ nữa được sinh ra mà không biết bố nó là ai. Mà cứ tình hình này thì mẹ nghĩ con nên đi ôn rồi năm sau thi lại. Mắt vời vợi buồn. Người ấy đã dời xa bến sông này đúng ngày này của mười tám năm về trước.

Con người ta đi hết cả đời mà có khi vẫn còn lỡ lầm. Đêm ấy đoàn nghệ sĩ lặng lẽ ra đi. Con ra cái vẻ thở đều đều và chìm sâu vào giấc ngủ. Đừng hỏi mẹ cha con đang ở đâu? Điều ấy chính mẹ cũng không biết.

Từng ấy năm bươn trải trên những chuyến đò, nuôi nấng con gái bằng những nỗi đau giấu lặng.

Vì đoàn hứa sẽ ủng hộ trại trẻ mồ côi trong thị xã một phần ba số tiền thu được, nên thanh niên sum họp cũng phải có bổn phận giúp sức với người ta. Cuộc sống đã trôi qua mờ nhạt rất lâu rồi, tiếng vạc ăn đêm, tiếng sông vỗ vào tiếng thở dài của mẹ cứ ám ảnh và xoáy sâu vào tâm khảm con gái.

Nếu còn có nhân tình mẹ. Con gái nghĩ thương mẹ nên mấy lần thủ thỉ: - Mẹ đừng lo cho con nhiều, con lớn rồi mà… Mẹ quay mặt vào minh mông gió, thở dài: - Biết thế nè lớn khôn. Anh bảo: - Không ngờ con gái làng Đò lại xinh và dịu dàng đến thế. Con gái nhìn sông Hồng chảy lặng một dòng mẹ thương thân mẹ chẳng khác gì thân cò, thân vạc.

Áp tai xuống giường, còn cảm nhận được cả hơi thở, tiếng cựa mình của dòng sông hiền hòa. Anh nắm tay con gái thật chặt: - Đi theo anh nhé! Lời mời mọc đến một thế giới bóng gió, kì diệu làm cho mọi nỗi sợ hãi, dè dặt trong con tan biến. Khi ấy mẹ đôi mươi, đẹp như những bông hoa muống biển, tím đến ngắt trời.

Để rồi mười tám, hai mươi năm sau, có thể con lại ngồi viết cho đứa con thân thương của mình một bức thư như mẹ đã viết cho con. Ái tình cũng không đủ lớn để buộc ràng một người đàn ông đã có vợ con. Bà ngoại bảo: - Đừng yêu những người qua sông. Mẹ kể về người thứ ba.

Con gái không còn buồn nhiều như những ngày xưa nữa. Bao giờ con gái về đến nhà rồi mà mẹ vẫn chưa hết lo. Mẹ quen cha từ những lần sang sông ấy. Vẫn biết là những lời ong mật của cánh con trai mà sao con vẫn thấy ngọt lòng.

Con gái hát hay nên được bầu làm đội trưởng đội văn nghệ xóm Đò, thảng hoặc mấy đứa lại tụ họp nhau tại quầy hàng vừa bán hàng vừa tập văn nghệ.

Mẹ không biết đấy, tiền chở đò thuê của mẹ không đủ trả tiền thuê nhà chứ đừng nói tiền học, tiền ăn mẹ ạ.